Pregled i ISTORIJA


PREGLED

Svi anabolicni steroidi dolaze iz testosterona. Testosteron je primarni muski hormon koji je odgovoran za brojne funkcije u tijelu. Te funkcije iako su brojne za nasu pricu ovdje mogu biti svrstane u jednu od tri kategorije.
Prva je anabolicni efekat testosterona. Ovaj efekat podrazumijeva izgradnju i odrzavanje skeletalnog misicnog tkiva, povecanje zadrzavanja kalcijuma u kostima i stimulaciju proizvodnje crvenih krvnih celija putem bubreznog erythropoietina. Ovo su efekti testosterona o kojima se cesto diskutuje kada govoimo o “konstruktivnim” svojstvima ovog hormona. Testosteron takodje ima i androgena svojstva, koja se fokusiraju na razvoj i odrzavanje sekundarnih muskih karakteristika. To podrazumjeva tijelesnu i facijalnu maljavost, povecan libido kao i podrzavanje kvaliteta i kolicine sperme. Trece, testosteron ima i estrogeni efekat. Estrogen i testosteron su strukturalno veoma slicni i tijelo redovno testosteron pretvara u estrogen. Testosteron u stvari sluzi kao prvi izvor estrogena muskarcima, gdje obavlja veliki broj vaznih fizioloskih uloga.

MEDICINSKA PRIMENA ANABOLICNIH STEROIDA

Anabolicni steroidi, koji su svi oblici derivata testosterona, su u proslosti pronasli sirok dijapazon svoje primjene u medicini. Trenutno medicinska primjena ovih ljekova ja ipak prilicno mala i moze biti svrstana u jednu od sest kategorija.

HYPOGONADISM – Ovo je generalni termin koji se odnosi na smanjenu produkciju testosterona kod muskaraca. Niski nivoi testosterona mogu biti izazvani razlicitim stvarima, poput bolesti, povrede, starenja, pa cak i geneticke predispozicije za nisku androgenu produkciju. Zbog sve vece paznje koja se posvecuje ka smanjenim androgenim nivoima uslijed starenja (andropausa), pa je hypogonadism prvenstveno razlog zbog koga se uzima AAS u modernoj medicini.

OSTEOPOROSIS – Ovaj poremecaj se odnosi na to da kosti postaju slabije i krhkije i samim tim da dolazi do njihovog cestog loma. Ovo slabljenje kostiju cesto se desava zbog starenja, ali moze da se desava i zbog odredjenih hormonalnih problema. Estrogeni se cesto koriste u postmenopauzalnoj fazi kod zena kako bi se izborile sa osteoporozom, jer ovi hormoni mogu sprijeciti gubljenje kalcijuma iz kostiju. Anabolicni steroidi, mogu izazvati jos jaci efekat, znacajno povecavsi retenciju kalcijuma kod visokog procenta pacijenata sa ovakvim problemima.

ANEMIA – Deficijencija crvenih krvnih celija je nekad bio razlog primjene odredjenih anabolicnih steroida. A sve iz razloga sto ovi ljekovi daju povecanju produkciju erythropoietina. Erythropoietin je primarni stimulator proizvodnje crvenih krvnih celija, cinjeci ovu klasu ljekova vrlo efektnom u terapiji. Posljednjih godina je doslo do rekombinacije erythropoietina koje je dovelo do jos bolje stimulacije produkcije crvenih krvnih celija, a da pritom nisu prisutne negativni androgeni efekti uzimanja steroida. Iako anabolicni steroidi jos uvijek pronalaze primjenu u ovom lijecenju, a vjerovatno ce uvijek tako i biti, lagano se smanjuje fokus na AAS-u zbog ovih bolesti.

LIJECENJE TKIVA USLIJED POVREDA I OPEKOTINA – Anabolicna svojstva ponekad dovode do njihove primjene u oporavku prilikom opekotina i povreda. U jednom vremenu nase istorije njihova primjena u ove svrhe je bila vrlo velika. Posljednjih godina tj tokom ’90-tih doslo je do smanjenja njihove primjene u ove svrhe. Ali opet u proteklom periodu i nakon sve vise pozitivnih studija o AAS-u cini se da je ponovo probudjeno interesovanje za njih kod tretiranja ovih problema..

RAK DOJKE – Androgeni i estrogeni imaju pozitivnu ulogu u rastu tkiva dojke kod zena. Odredjene vrste raka koje reaguju na hormone mogu dovesti do toga da se primjena AAS-a pozitivno odrazi na pacijenta. Ovi ljekovi se obicno primjenjuju kao dodatni ljekovi kod zena u postmenopauzi kod kojih rak dojke nije moguce operisati.

GUBLJENJE MISICNE MASE – Cista misicna masa je vrlo bitna u ocuvanju opstefizickog zdravlja, mnoge bolesti sprijecavaju da se postojeca misicna masa sacuva. Kao najbolji primjer za ovo su osobe zarazene HIV-om, gdje su se anabolici pokazali kao izvanredni, cesto revitalizirajuci oboljele pacijente. Zadnjih godina je primjena steroida u ovoj oblasti dozivjela pravu ekspanziju.

ISTORIJA:

1930-1940 – RANI DANI
30-te i 40-te godine su rana era anabolicnih steroida. Testosteron je prvi put sintetizovan u laboratoriji 1931. tako dozvoljavajuci klinicko eksperimentisanje sa ovim hormonom. Do 1934. prvi steroid za hypogonadism je prestavljen, i zvao se Proviron iz Njemackog Sheringa. Do 1936. smo dobili i prvi injekcioni estar, kao i oralni testosteron (methyltestosterone), koji je u sebi nosio hemijsku modifikaciju i koji ce kasnije dovesti od komercijalnije upotrebe steroida (c-17 alkylation). Naucnici su ubrzo poceli mjenjati testosteronsku molekulu kako bi ojacali ili oslabili androgena, anabolicna ili estrogena svojstva ovog hormona. Do 1940. razlicite forme testosterona kao i drugih ranih AAS-a su koriscena u medicini sirom zapadnog svijeta. Koristili smo te ljekove vise od 70 godina, i sa njima u stvari imamo mnogo vise iskustva nego li sa nekim novijim ljekovima koje nam prepisuju ljekari.

1950-1960 – DEKADA ISTRAZIVANJA
50-te su bile najaktivnija dekada kada su u pitanju istrazivanja vezana za steroide. Tokom ovog perioda je stvorene stotine efektivnih testosteronskih derivata, mnogi od kojih su nasli primjenu u medicini. Takodje u ovom periodu su naucnici uspjeli da urade najvise po pitanju disocijacije anabolickih i androgenih dejstava testosterona. Estrogenost je odstranjena iz mnogih novih struktura, ali kompletno odvajanje anabolicnih i androgenih efekata ipak jos nije postignuta. Naucnici su u ovom periodu utvrdili da vrlo vjerovatno nikada nece uspjeti da stvore cistu anabolicnu supstancu, jer su i anabolicni i androgeni efekti posredovani istim receptorima u ljudskom organizmu. Tako da svi steroidi imaju odredjen balans svog anabolicnog i androgenog dejstva.

1960-1970 – SIRENJE UPOTREBE STEROIDA
Upotreba AAS-a u pospjesenju izgradnje misicne mase i poboljsanju sportskih rezultata rasirila se kao pozar u takmicarskim krugovima tokom 60-tih i 70-tih godina proslog vijeka. Tokom ovog perioda AAS su bili nepoznati van svlacionica i vrlo malo je radjeno da bi se njihova upotreba onemogucila. Internacionalni Olimpijski komitet nije zabranio njihovu upotrebu sve do 1975. godine, a prvi pokusaji testiranja su se desili tokom 1976. Njihova upotreba je u stvari bila dozvoljena i do pocetka 80-tih jer nisu postojali valjani testovi kako bi se utvrdilo njihovo koriscenje. Tokom 60-tih i 70-tih mnogi novi komercijalni steroidi su pusteni u prodaju, a bili su bazirani na istrazivanjima nastalim tokom perioda 1950-1960.

1980-1990 – ANTI-STEROID ERA
Do 80-tih je poraslo osjecanje da treba odstraniti upotrebu ovih ljekova iz takmicarskog sporta. Objavljen je veliki broj clanaka u medijima koji su pozivali na ostrije testiranje sportista, teze zabrane i penale za one koji su uhvaceni, kao i opsezna kampanja koja je govorila o opasnostima upotrebe AAS-a. 1984. je objavljena knjiga Dr. Bob Goldmana “Death in the Locker Room” (Smrt u svlacionici). Ova knjiga je dala vrlo ruzno vidjenje o koriscenju steroida medju atletama. U njoj je bilo i poglavlje “Kako steroidi unistavaju tijelo”, koji alarmira veliki broj citatelja, i decenijama se koristio kao referenca kada se govori o upotrebi steroida.
1988. Kanadjanin Ben Johnson je pobjedio u trci na 100 m americkog favorita Carla Lewisa. Johnson je postavio svjetski rekord i kasnije bio pozitivan na stanozolol. Johnsonu je oduzeta zlatna medalja, a ovaj trenutak se smatra najistaknutijim momentom u anti-steroidnom eri. Tako je predstavljena i lazna “izolovana steroidna prevara” u ocima posmatraca. Dok su mnogi experti samo prokomentarisali da se ipak samo radi o gresci Johnsonovog tima koji se brinuo o njegovim pripremama.

1987-1990 SASLUSANJA U AMERICKOM SENATU
Tokom ovog perioda americki kongres je organizovao seriju saslusanja i istraga vezanih za “upotrebu steroida”.
Razne drzavne agencije i privatni medicinski eksperti su pozvani da svjedoce oko moguce klasifikacije AAS-a u zvanicnu listu nacionalno kontrolisanih supstanci pored narkotika i ljekova sa velikom mogucnosti zloupotrebe. Americka Agencija za narkotike (DEA), Agencija za zdravlje i servis gradjana, Americka medicinska asocijacija su shvatile da se AAS koriste siroko van njihove medicinske primjene, ali su se ipak usprotivile da se AAS klasifikuju kao ljekovi sa velikom mogucnoscu zloupotrebe. Mnogi su se medicinski eksperti slozili da AAS ne treba da budu na listi kontrolisanih supstanci. Ipak i pored svega ovoga, misljenje manjine je imalo uticaja na Kongres i AAS su se nasle na listi kontrolisanih supstanci u februaru 1991. godine.

DANAS
Danas se istorijski nalazimo u jedinstvenom periodu. Nema pitanja da je anti-steroidni pokret jaci nego ikada. Gotovo da nema dana da se ne objavljuju nove price koje diskutuju opasnosti vezane za AAS upotrebu. Istovremeno upotreba steroida za poboljsanje fizickih performansi nikada nije bila veca. Mnogi ce reci da cak kolicina informacija koje mediji prenose i doprinosi tome. Ali definitivno je danas upotreba anabolicnih steroida u velikom porastu. A to se sve desava u eri poslije one tokom ’90-tih u kojoj su se mnoge farmaceutske kuce distancirale od proizvodnje steroida. Trenutno vidimo da se AAS koriste u lijecenju andropause, i da su mnogi novi preparati izbaceni na trziste sa ovom namjenom, sto je jasan signal o rastu potraznje na trzisu ovih supstanci. Interesantana je i cinjenica da Dr. Bob Goldman, koji je napisao gore pomenutu knjigu “Death in the Locker Room” je sada savjetnik americke akademije protiv starenja koja podrzava kontrolisanu upotrebu AAS-a u svrhu borbe protiv starenja.

Napišite vaše mišljenje

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s